Er is al veel gezegd en geschreven de afgelopen jaren over het werkvoorzienings-schap Novatec en over de samenwerking tussen de betrokken gemeenten. De aansturing van Novatec, timmerfabriek Barsema, het mag gerust een hoofdpijndossier worden genoemd. Wat dat betreft komt de Wet werken naar vermogen als geroepen. Het biedt namelijk onze gemeente de kans, nee het verplicht ons zelfs om ons beleid ten aanzien van een ieder die en afstand tot de arbeidsmarkt heeft, te heroverwegen.

Als we over de Wet werken naar vermogen (WWnV) praten dan kan het niet anders dan dat de focus snel op de budgettaire kaders komt. En dan in het bijzonder de krapte van die kaders. Het is ook niet niks: de gemeente krijgt bij deze eerste van drie grote decentralisaties een enorme verantwoordelijkheid op zich geschoven. De verantwoordelijkheid om via een ontschot budget een ieder die een afstand heeft tot de arbeidsmarkt te voorzien. En daar draait het om. Het gaat om mensen. Mensen die zoveel als mogelijk naar een betaalde baan moeten worden begeleid. In deze zin waardeert onze fractie dan ook de motie van de Groen Links fractie die zij ingediend hebben.

We moeten er niet omheen draaien. De gevolgen zijn groot voor de betrokkenen. Work-first, de gezinsinkomenstoets, het zijn maatregelen die niet misselijk zijn, maar wel onderdeel van de nieuwe werkelijkheid: de Wet Werken naar Vermogen. Tegelijkertijd is de speelruimte voor u als gemeente zeer klein. De budgettaire dwangbuis is zodanig dat bij voortzetting van het huidige beleid, er straks ieder jaar grote bedragen bijgepast moeten worden. De verwachting is dat een aantal gemeenten, met name in economisch zwakke gebieden, door de WWnV zelfs een artikel 12 status zullen krijgen.

Volgens D66 zijn er drie tot vier bepalende variabelen aanwezig ten aanzien van de transitie waar Zuidhorn nu ook voor staat:

1. Omvang van de doelgroep;
2. Aantal mensen dat betaalde arbeid verricht;
3. De terugverdienbaarheid van infrastructuur;
4. Frictiekosten formatie.

Op de eerste variabele hebben op we op korte termijn weinig invloed, de andere des te meer. Dit is dan ook de meetlat waar onze fractie de rapporten en plannen die nu voorliggen tegenaan heeft gehouden.

Hoe kan je als gemeente zo veel mensen als mogelijk aan het werk krijgen? Inderdaad, door centrale werkgeversdienstverlening. D66 is het eens met deze conclusie van van Bekkum. Een centrale organisatie zou voor het hele ‘Novatec-gebied’ die dienstverlening moeten verrichten en daarbij niet vergeten de deuren naar Groningen, Assen en Friesland open te houden. Werkgelegenheid houdt niet op bij de gemeentegrens! Ook de aanbeveling over front-offices in alle gemeenten onderschrijft D66 van harte.

Een element dat wat ons betreft beter kan is de toon in de documenten. Leden van de doelgroep worden continu cliënten genoemd. D66 is van mening dat nu toch wat dat betreft wel eens een echte herijking mag plaatsvinden. Weg van het slachtofferschap! We moeten hier praten over werknemers, dat schept duidelijkheid. In hun traject op weg naar werk zullen ze zich ook als werknemers moeten gedragen. Dat betekent dat ze op tijd op afspraken moeten komen, zich ziek melden etcetera. Deze duidelijkheid zou vandaag al ingevoerd kunnen worden. De consulent is dan een soort van leidinggevende. D66 zou daar een uitgesproken voorstander van zijn.

Een andere variabele betreft de terugverdienbaarheid van de activa van het huidige werkbedrijf. Dat is een punt waar D66 zich zorgen over maakt. Gezien de geschiedenis van de sociale werkvoorziening in deze gemeente is het voorstelbaar dat een teneur van ‘weg ermee!’ bij u en ook bij de commissie van Bekkum de boventoon voert. Dat infrastructuur zal worden afgebouwd is ook wel duidelijk. Daar is zelfs extra geld van het rijk voor beschikbaar. Toch wil D66 graag dat hier weloverwogen keuzes in worden gemaakt en dat oud sentiment overboord wordt gezet. Je kan iets namelijk maar eenmaal wegdoen. En het extra geld van het rijk is niet genoeg om de gehele afbouw van het werkbedrijf te financieren! In die zin zou D66 graag willen dat er ook wordt gekeken naar scenario’s waarbij de levensduur van bestaande infrastructuur wordt opgerekt, door niet WSW-ers (dat zijn dus de huidige WWB en Wajong), op tijdelijke basis in te zetten in bestaande infrastructuur. Dat levert namelijk drie keer winst op: Ten eerste realiseren deze mensen opbrengsten. Daarnaast zorgen die opbrengsten ervoor dat infrastructuur niet hoeft te worden afgewaardeerd. Als derde en misschien wel belangrijkste geldt dat hierdoor deze mensen gemakkelijker na hun traject bij een externe werkgever in dienst kunnen treden! Hiermee zie je het verband tussen de infrastructuur en de ander variabele die hiervoor is beschreven, die van de aantallen mensen die aan het werk zijn. Kijk dus uit voordat je iets weggooit, ook al lijkt het in eerste instantie weinig waarde te hebben!

De laatste variabele betreft de frictiekosten. Die zullen hoog zijn. Als je de WSW afbouwt, dan zul je moeten betalen. Maar vergeet niet de frictiekosten die zullen ontstaan bij de sociale diensten. Ook daar zijn op dit moment naar onze inschatting niet breed de competenties aanwezig om deze nieuwe wet op grote schaal succesvol uit te voeren. Reken u dus niet te rijk! De herstructureringsfondsen zijn niet genoeg om de afbouw van de WSW te bekostigen en er zullen legio andere kosten komen.

Ten aanzien van de in het onderzoeksrapport genoemde scenario’s heeft D66 daarom dan ook een voorkeur voor het tweede scenario: een breed mensontwikkelbedrijf, waarbij optimaal gebruik wordt gemaakt van bestaande infrastructuur en van de wisselwerking tussen de ontschotte doelgroepen. Er is echter wel een grote ‘maar’: dan moeten de partnergemeenten er wel helemaal voor gaan en solidair zijn met elkaar. Je kunt zoiets namelijk niet half doen en ieder jaar willen beslissen of je nog meedoet of niet. Als dat de tendens is kan men beter voor scenario één kiezen, hoewel voor dat scenario ons inziens de successen en dus ook de financiële gevolgen wel eens het slechtste zullen kunnen blijken.

Dit is de visie van onze fractie op het onderwerp en daarmee ook ons gevoel over de twee belangrijkste rapporten. Ten aanzien van de governance structuur deelt D66 de mening dat het voor de hand ligt om de uitvoering van de WWnV inderdaad weer in een gemeenschappelijke regeling te gieten, in combinatie met een ambtelijke beleidsregiegroep. Er wordt voorgesteld geen NV/BV constructie onder de GR te hangen. Daar is D66 het niet mee eens. Wij zijn van mening dat een NV met een Raad van Commissarissen het bedrijf de gelegenheid biedt ondernemersschap centraal te stellen. In zo’n RvC zouden dan ook ondernemers plaats moeten nemen. Daarnaast is een RvC zeer belangrijk voor de continuïteit, omdat we uit ervaring weten dat na de volgende verkiezingen er zomaar een geheel vernieuwd en dus onervaren GR bestuur kan zijn. En we moeten niet vergeten dat de mindere ervaring met de huidige GR niet alleen op de governance structuur moet worden afgeschoven, maar best ook wel eens door de invulling van bestuurs- en directietaken kan zijn veroorzaakt.

De fractie van D66 hoopt volgend jaar een even goede evaluatie over 2012 te ontvangen. Een evaluatie waaruit zal blijken of de resultaten zijn behaald.
De financiële situatie van Westerwijs blijft zorgelijk. Een terugloop van leerlingen wordt geraamd en daardoor mogelijke minder subsidies. Dat terwijl het onkosten niveau voor bijvoorbeeld gebouwen nagenoeg gelijk zal blijven.
D66 vindt het jammer dat in het verslag geen heldere financiële doorkijk naar de komende jaren wordt geboden. In de begroting lijkt het resultaat zich positief te ontwikkelen. We zijn erg benieuwd of de aangegeven ontwikkeling terecht positief geschetst is. De fractie van D66 kijkt uit naar de meerjarenbegroting die in het voorjaar wordt opgesteld en hopen dat duidelijker wordt welke maatregelen er op de risico’s worden genomen.
In het jaarplan wordt gesproken van verlies aan marktaandeel. Het is nog niet duidelijk wat de plannen van Westerwijs zijn om dit verlies het hoofd te bieden. Westerwijs gaat aan de slag met het binnenklimaat van de scholen. D66 is van mening dat nieuwe technieken, gekoppeld aan bijvoorbeeld zonnepanelen hierin moeten worden meegenomen.

Al met al moeten we concluderen dat Westerwijs blijkbaar een goede bemanning heeft, maar nog lang niet in veilig water vaart.

Word in februari lid van D66 en u krijgt het nieuwe boek van Alexander Pechtold cadeau!

Alexander Pechtold over zijn boek ‘Henk, Ingrid en Alexander’: “Een titel met een knipoog voor een boek waar ik het afgelopen half jaar intensief, maar vooral met heel veel plezier aan heb gewerkt. Dit boek gaat vooral over maatschappelijk betrokken mensen. In boeiende, soms verhitte gesprekken, komen zij uitgebreid aan het woord en laat ik zien waar ik voor sta. Al sinds mijn tijd als lokaal politicus in Leiden en Wageningen zoek ik actief dat directe contact met mensen. Ik voel de behoefte de anderen te laten zien dat simplistische, populistische politiek tot niets leidt. Mijn grote zorg is dat we na een periode van rechts populisme doorschieten naar het economisch populisme van links. Vanuit het radicale centrum van D66 is het mijn ideaal de polarisatie in de Nederlandse samenleving te doorbreken en maatschappelijke tegenstellingen te overbruggen.”

Het boek ‘Henk, Ingrid en Alexander’ is vanaf nu te koop.

Uiteindelijk zou de motie, die door meer dan 25 gemeenteraden in het land wel werd aangenomen, worden verworpen. Voornamelijk de Christelijke partijen en de VVD stemden tegen de motie die gericht is op het verlenen van een kinderpardon voor minderjarige vreemdelingen die 8 jaar of langer in Nederland wonen.

Samenvatting

De gemeente lijkt visieloos te opereren en het beeld is bij elke rapportage weer anders. De afgelopen twee jaar heeft de gemeente onvoldoende rechte koers gehouden. Dan weer wel bezuinigen, dan weer niet bezuinigen. Het is noodzakelijk dat het college een heldere visie op de komende jaren ontwikkelt en niet met alle winden meedraait, terwijl de zorgen toch groot zijn. Den Haag schuift meer en meer verantwoordelijkheden naar de gemeente toe, maar wil daar niet voor betalen. Het gevolg is dat Zuidhorn structureel minder geld zal gaan krijgen door deze decentralisatie. Ook het economisch herstel blijft uit. Er pakken zich dus meer en meer donkere wolken samen en noodweer dreigt! Zuidhorn laat onvoldoende zien hierop voorbereid te zijn. De risico’s zijn groot en lopen in de miljoenen, waar blijven de maatregelen? Het terugdraaien van bezuinigingen lijkt even prettig, want ook D66 plaatste de nodige vraagtekens bij de geschetste bezuinigen, maar het is natuurlijk geen teken van stabiel beleid. Stabiel beleid dat deze gemeente juist nú nodig heeft.

D66 wil graag dat de gemeente Zuidhorn visie toont naar de toekomst door:

• Stabiel beleid te voeren vanuit een breed gedragen visie;
• Heldere aanpak tonen van op de geconstateerde financiële risico’s;
• Samen met haar partners, zoals de andere Westerkwartiergemeenten en Novatec, actief op zoek te gaan naar mogelijkheden om de effecten van decentralisatie te verminderen;
• Uitdrukkelijk meer samen te werken met omliggende gemeenten om de pijn te verzachten. De tijd van alles zelf doen is voorbij.

Het kan anders. Het moet anders.

Anders ja!

Fractievoorzitter       Harrie Rutgers

Steunfractie                Mattijs Endedijk, Anton Augustijn

Volledige tekst D66 Zuidhorn

We beleven spannende tijden. Ten gevolge van de aanhoudende economische moeilijke tijden en daarbovenop de Eurocrisis die we maar steeds niet onder controle krijgen is de toekomst voor Europa, Nederland, Zuidhorn niet meer zo rooskleurig als een tijdje geleden. Daar bovenop komen ook nog een klimaatcrisis, een vergaande decentralisatie van landelijke overheidstaken en een krimp, die in ieder geval delen van onze gemeente zal treffen. In dit licht bezien is het een moeilijke opdracht voor de Raad van Zuidhorn om vanavond hier, op ons niveau, tot weloverwogen beslissingen te komen. De risico’s en onzekerheden zijn groot, dat zal niemand ter discussie stellen. Er wordt dus visie van ons en van het college gevraagd. Nu en in de toekomst.
De fractie van D66 dankt het college en de ambtelijke organisatie voor de opgestelde informatie en voor de adequate en tijdige beantwoording van vragen. Het is toch een behoorlijke klus om tijdig de onderhavige rapportages zonder noemenswaardige fouten op te stellen.

Tweede Finrap 2011

In de tweede finrap 2011 verantwoordt het college een nadelig resultaat ten opzichte van de begroting van € 370.000. Deze afwijking wordt met name veroorzaakt door nadelen ten aanzien van WMO-voorzieningen (€ 200.000), opbrengsten leges (€ 100.000) en het niet realiseren van een bezuiniging op maatschappelijk vastgoed (€ 50.000). Dit alles leidt er toe dat de algemene bedrijfsreserve afneemt en onder het door de raad gestelde minimumniveau van € 3 miljoen zakt. Dit is wat ons betreft te betreuren, omdat juist door toenemende onzekerheden de vraag bestaat of het absolute bedrag van € 3 miljoen wel genoeg zal zijn in de nabije toekomst.

Het nadeel inzake WMO lijkt incidenteel te zijn. De tegenvallende opbrengsten voor leges en de niet gerealiseerde bezuiniging op het maatschappelijk vastgoed zijn voor onze fractie echter signalen dat onze gemeente last heeft van het economisch klimaat en dus kwetsbaar is. Dit merken we als we de toekomst in kijken aan de hand van de begroting.

Programmabegroting 2012

De fractie van D66 denkt graag mee over de toekomst van onze gemeenschap. De bijzondere gemeenschap die we hier hebben, met 15 dorpen in de nabijheid van de stad Groningen, zorgt voor een eigen dynamiek. D66 bekijkt de programmabegroting vanuit die dynamiek en kiest daarbij ervoor om haar argumenten geclusterd in centrale thema’s te brengen:

• Economisch klimaat;
• Decentralisatie van rijkstaken;
• Gemeentelijke organisatie;
• Financieel beleid.

Economisch klimaat

Zoals gezegd beleven we spannende tijden. De verwachting van veel economen en ook van onze fractie is dat de aanhoudende economisch zware  tijden en daarboven de onzekerheid ten gevolge van de eurocrisis ervoor zullen zorgen dat de overheidsuitgaven in de toekomst blijvend onder druk staan. Voor wat betreft de algemene uitkering gaat het college vooralsnog uit van de geschetste scenario’s in de circulaires van de rijksoverheid. Voor dit moment is dat ook de beste schatting, maar toch wil D66 aandacht vragen voor het grote risico van zich te vroeg rijk rekenen.

Door verschillende oorzaken is de woningmarkt al een tijdje niet meer wat deze geweest is. De verwachting is dat de oude tijden waarschijnlijk nooit meer zullen terugkeren. De woningmarkt zal waarschijnlijk voor langere tijd op slot blijven. Door strengere eisen van banken, tegenvallend economisch klimaat en onzekerheid rondom de Euro, zal de prijsdruk op de woningvoorraad verder toenemen. De tijdelijke maatregel van de rijksoverheid om de overdrachtsbelasting structureel te verlagen heeft daartegen weinig kunnen doen. D66 vindt dus dat de gemeente moet oppassen als het gaat om de woningmarkt. Wat betreft ons rekent de gemeente Zuidhorn zich onterecht rijk door in het kader van OZB-inkomsten een volumestijging van de woningvoorraad te begroten. Ook zal wat betreft ons de gemeentelijke grondexploitatie in het kader van met name de Oostergast te maken krijgen met tegenvallende of in het beste geval uitgestelde inkomsten. Wij vragen uw aandacht hiervoor.

Een ander negatief gevolg van de verslechterende economie is dat meer mensen aanspraak zullen moeten maken op de bijstand. Terecht worden de uitgaven op het product bijstandverlening dan ook opgeschroefd in de begrotingsjaren 2012 en verder. D66 vraagt zich daarbij overigens wederom af of de gemeente zichzelf niet onterecht rijk rekent, door geen verdere stijging na 2012 te begroten. In het licht bezien van het tegenvallende economisch klimaat zou dat volgens D66 misschien wel moeten. Daarnaast zal de invloed van de Wet Werken naar Vermogen (de WWnV) per 2013 ervoor zorgen dat er nieuwe instroom in de bijstand komt van mensen die tot die tijd in een andere voorziening zouden stromen, zoals de WIJ, de WaJong of de WSW. D66 vraagt zich af of het College zich wel voldoende bewust is van deze risico’s.

Grootschalige decentralisaties & Uitvoering Wet WnV

Formeel is het bestuursakkoord nog niet rond, maar de boodschap van het huidige kabinet is duidelijk: de gemeentes krijgen veel meer taken en verantwoordelijkheden. Deze uitbreiding wordt helaas slechts in beperkte mate gekoppeld aan een uitbreiding van budgetten. Het tekort moeten gemeenten maar zien op te lossen door doelmatiger te gaan werken.

De eerder genoemde WWnV gaat in onze mening zorgen voor een aardverschuiving in het samengevoegde participatie/reïntegratie/wsw-budget. Het landelijke budget gaat de komende jaren structureel omlaag tot uiteindelijk ongeveer de helft zal overblijven. In juni heeft de Raad aan de commissie van Bekkum opdracht verleend om hier onderzoek naar te doen. De bedoeling is dat voor het einde van het jaar de Raad een advies hierover krijgt. De uitkomst is nog onduidelijk, maar volgens D66 laat de gemeente Zuidhorn in haar programmabegroting niet zien op welke manier zij hierop anticipeert. Alsof er niets veranderd is, blijven de participatie- en reïntegratiebudgetten op hetzelfde, hoge niveau. Van het verwachte negatieve effect van circa € 1 miljoen wordt maar € 150.000 ingecalculeerd. Wat ons betreft is deze voorstelling van zaken niet reëel en wordt geen rekening gehouden met de reeds bekende effecten ten aanzien van de korting vanuit het Rijk op de WSW-gelden, de reïntegratiemiddelen en de WaJong.

Ter illustratie: voor Zuidhorn heeft de korting op de WSW-gelden een structureel effect van circa € 300.000 per jaar. Daarboven dient nog rekening gehouden te worden met toekomstige tekorten die zullen ontstaan bij werkvoorzieningsschap Novatec in haar toekomstige exploitatie danwel in haar toekomstige (gedwongen) desintegratie.

De korting op de reïntegratiemiddelen heeft binnen de huidige meerjarenraming een mogelijk effect van circa € 500.000 per jaar.

D66 vindt het uitgangspunt dat door het college wordt uitgestraald dat de verminderde budgetten voor een belangrijk deel opgevangen worden door lagere uitgaven wel een erg gemakkelijke. De enige manier waarop dit zou kunnen gebeuren is een revolutionaire nieuwe werkwijze met een goed werkend WSW bedrijf en uitstekende intergemeentelijke samenwerking. Dit zijn nu net twee punten waarin Zuidhorn geen bewezen track record heeft en waarbij het college zich dus weer te gemakkelijk rijk rekent.

Gemeentelijke organisatie

Voor wat betreft D66 is het tijd voor een hernieuwde en frisse discussie over gemeentelijke herindeling. Het college van gedeputeerde staten van de Provincie Groningen heeft inmiddels het licht gezien en voert de druk op. Het is nu tijd om een fundamentele discussie te voeren over omvang en kwaliteit van de gemeentelijke organisatie. Ervaringen met herindelingen in onze buurprovincies hebben laten zien dat je als gemeente beter het initiatief kan houden dan gedwongen te worden tot een samenwerking die we eigenlijk niet willen. Wat ons overspeeld de gemeente Zuidhorn haar hand door niet te willen deelnemen aan de herindelingsdiscussie. We spelen ‘hard to get’ waardoor het risico bestaat dat Zuidhorn buiten spel komt te staan.

Financieel beleid

De afgelopen periode spreekt het College, mede onder druk van de Raad, steeds met een andere toon. Bezuinigingen zijn eerst niet nodig (handig bij de coalitiebesprekingen) dan wel nodig en vervolgens weer minder nodig. Dit geeft bepaald geen blijk van een gedegen visie. De dagkoers regeert. Nu ook weer met het terugdraaien van eerder toegezegde bezuinigingen op, wat later bleek, hoofdpijndossiers als ‘het verenigingsleven’, ‘bibliotheek’ en ‘muziekonderwijs’.  En dan hebben we het nog niet eens over het zwembad. Wat dit College nalaat is eerlijk te zijn tegenover haar inwoners over de toekomst van deze gemeente. Een toekomst waarbij het economisch klimaat zorgt voor minder middelen en waarbij decentralisatie en dus uitbreiding van taken niet gepaard gaat met uitbreiding van budget. Hoofddorp Zuidhorn zal waarschijnlijk niet zo veel last hebben van krimp, maar genoeg andere kernen binnen onze gemeente helaas wel! Ook dit vraagt om visie!

De fractie van D66 hoopt dat het college kennis, kunde en visie heeft om deze gemeente gezond en zonder al te veel averij de toekomst in te brengen, rekening houdend met het opkomend noodweer. D66 kan op basis van de huidige voorstelling van zaken deze heldere en daadkrachtige visie moeilijk ontdekken.

Anders Ja!

Anders Ja!

Ook in Zuidhorn

Zorg dat ook in de Provinciale Staten het sociaal-liberale geluid wordt versterkt!

Stem op 2 maart op D66, op Piet de Vey Mestdagh of één van de andere kandidaten!

Bestuur en fractie van D66 Zuidhorn.

Inwoners konden kiezen uit acht beleidsthema’s, waarop de gemeente mogelijk gaat bezuinigen: wegen(onderhoud), groen, bibliotheekwerk, muziekonderwijs, sport, jeugd, mantelzorg en ouderwerk en  AMW Noordermaat (hulp bij psychosociale problemen).

Na een wat lange inleiding van de burgemeester (hij was de enige die zich niet aan de tijd hield), kwam voor elk thema een spreker 5 minuten aan het woord. Staande op de zeepkist hield iedere spreker een vurig pleidooi voor zijn/haar beleidsveld. Tijdens de pauze was er gelegenheid onderling van gedachten te wisselen en met de sprekers te praten over de verschillende standpunten.

Daarna was het moment van het aangeven van de prioriteiten. De deelnemers kregen vier groene kaartjes en vier rode kaartjes en moesten deze bij één of meerdere beleidsthema’s plaatsen. De groene kaartjes betekenden ‘niet bezuinigen’.  De rode kaartjes betekenden ‘wel bezuinigen’.  Gespreksleider burgemeester Bertus Fennema maakte na het plaatsen van alle kaartjes de uitslag bekend. Muziekonderwijs, mantelzorg / ouderenwerk en bibliotheekwerk scoorden per saldo het beste. Wegen(onderhoud) en groen kwamen er het slechtst vanaf.

De uitslag is formeel niet bindend voor de raadsleden. D66 Zuidhorn zal echter alles doen wat in haar mogelijkheden ligt om het duidelijke geluid van deze avond mee te nemen in de Raad.