---

Samenvatting

De gemeente lijkt visieloos te opereren en het beeld is bij elke rapportage weer anders. De afgelopen twee jaar heeft de gemeente onvoldoende rechte koers gehouden. Dan weer wel bezuinigen, dan weer niet bezuinigen. Het is noodzakelijk dat het college een heldere visie op de komende jaren ontwikkelt en niet met alle winden meedraait, terwijl de zorgen toch groot zijn. Den Haag schuift meer en meer verantwoordelijkheden naar de gemeente toe, maar wil daar niet voor betalen. Het gevolg is dat Zuidhorn structureel minder geld zal gaan krijgen door deze decentralisatie. Ook het economisch herstel blijft uit. Er pakken zich dus meer en meer donkere wolken samen en noodweer dreigt! Zuidhorn laat onvoldoende zien hierop voorbereid te zijn. De risico’s zijn groot en lopen in de miljoenen, waar blijven de maatregelen? Het terugdraaien van bezuinigingen lijkt even prettig, want ook D66 plaatste de nodige vraagtekens bij de geschetste bezuinigen, maar het is natuurlijk geen teken van stabiel beleid. Stabiel beleid dat deze gemeente juist nú nodig heeft.

D66 wil graag dat de gemeente Zuidhorn visie toont naar de toekomst door:

• Stabiel beleid te voeren vanuit een breed gedragen visie;
• Heldere aanpak tonen van op de geconstateerde financiële risico’s;
• Samen met haar partners, zoals de andere Westerkwartiergemeenten en Novatec, actief op zoek te gaan naar mogelijkheden om de effecten van decentralisatie te verminderen;
• Uitdrukkelijk meer samen te werken met omliggende gemeenten om de pijn te verzachten. De tijd van alles zelf doen is voorbij.

 

Het kan anders. Het moet anders.

Anders ja!

Fractievoorzitter       Harrie Rutgers

Steunfractie                Mattijs Endedijk, Anton Augustijn

---

Volledige tekst D66 Zuidhorn

We beleven spannende tijden. Ten gevolge van de aanhoudende economische moeilijke tijden en daarbovenop de Eurocrisis die we maar steeds niet onder controle krijgen is de toekomst voor Europa, Nederland, Zuidhorn niet meer zo rooskleurig als een tijdje geleden. Daar bovenop komen ook nog een klimaatcrisis, een vergaande decentralisatie van landelijke overheidstaken en een krimp, die in ieder geval delen van onze gemeente zal treffen. In dit licht bezien is het een moeilijke opdracht voor de Raad van Zuidhorn om vanavond hier, op ons niveau, tot weloverwogen beslissingen te komen. De risico’s en onzekerheden zijn groot, dat zal niemand ter discussie stellen. Er wordt dus visie van ons en van het college gevraagd. Nu en in de toekomst.
De fractie van D66 dankt het college en de ambtelijke organisatie voor de opgestelde informatie en voor de adequate en tijdige beantwoording van vragen. Het is toch een behoorlijke klus om tijdig de onderhavige rapportages zonder noemenswaardige fouten op te stellen.

Tweede Finrap 2011

In de tweede finrap 2011 verantwoordt het college een nadelig resultaat ten opzichte van de begroting van € 370.000. Deze afwijking wordt met name veroorzaakt door nadelen ten aanzien van WMO-voorzieningen (€ 200.000), opbrengsten leges (€ 100.000) en het niet realiseren van een bezuiniging op maatschappelijk vastgoed (€ 50.000). Dit alles leidt er toe dat de algemene bedrijfsreserve afneemt en onder het door de raad gestelde minimumniveau van € 3 miljoen zakt. Dit is wat ons betreft te betreuren, omdat juist door toenemende onzekerheden de vraag bestaat of het absolute bedrag van € 3 miljoen wel genoeg zal zijn in de nabije toekomst.

Het nadeel inzake WMO lijkt incidenteel te zijn. De tegenvallende opbrengsten voor leges en de niet gerealiseerde bezuiniging op het maatschappelijk vastgoed zijn voor onze fractie echter signalen dat onze gemeente last heeft van het economisch klimaat en dus kwetsbaar is. Dit merken we als we de toekomst in kijken aan de hand van de begroting.

Programmabegroting 2012

De fractie van D66 denkt graag mee over de toekomst van onze gemeenschap. De bijzondere gemeenschap die we hier hebben, met 15 dorpen in de nabijheid van de stad Groningen, zorgt voor een eigen dynamiek. D66 bekijkt de programmabegroting vanuit die dynamiek en kiest daarbij ervoor om haar argumenten geclusterd in centrale thema’s te brengen:

• Economisch klimaat;
• Decentralisatie van rijkstaken;
• Gemeentelijke organisatie;
• Financieel beleid.

Economisch klimaat

Zoals gezegd beleven we spannende tijden. De verwachting van veel economen en ook van onze fractie is dat de aanhoudende economisch zware  tijden en daarboven de onzekerheid ten gevolge van de eurocrisis ervoor zullen zorgen dat de overheidsuitgaven in de toekomst blijvend onder druk staan. Voor wat betreft de algemene uitkering gaat het college vooralsnog uit van de geschetste scenario’s in de circulaires van de rijksoverheid. Voor dit moment is dat ook de beste schatting, maar toch wil D66 aandacht vragen voor het grote risico van zich te vroeg rijk rekenen.

Door verschillende oorzaken is de woningmarkt al een tijdje niet meer wat deze geweest is. De verwachting is dat de oude tijden waarschijnlijk nooit meer zullen terugkeren. De woningmarkt zal waarschijnlijk voor langere tijd op slot blijven. Door strengere eisen van banken, tegenvallend economisch klimaat en onzekerheid rondom de Euro, zal de prijsdruk op de woningvoorraad verder toenemen. De tijdelijke maatregel van de rijksoverheid om de overdrachtsbelasting structureel te verlagen heeft daartegen weinig kunnen doen. D66 vindt dus dat de gemeente moet oppassen als het gaat om de woningmarkt. Wat betreft ons rekent de gemeente Zuidhorn zich onterecht rijk door in het kader van OZB-inkomsten een volumestijging van de woningvoorraad te begroten. Ook zal wat betreft ons de gemeentelijke grondexploitatie in het kader van met name de Oostergast te maken krijgen met tegenvallende of in het beste geval uitgestelde inkomsten. Wij vragen uw aandacht hiervoor.

Een ander negatief gevolg van de verslechterende economie is dat meer mensen aanspraak zullen moeten maken op de bijstand. Terecht worden de uitgaven op het product bijstandverlening dan ook opgeschroefd in de begrotingsjaren 2012 en verder. D66 vraagt zich daarbij overigens wederom af of de gemeente zichzelf niet onterecht rijk rekent, door geen verdere stijging na 2012 te begroten. In het licht bezien van het tegenvallende economisch klimaat zou dat volgens D66 misschien wel moeten. Daarnaast zal de invloed van de Wet Werken naar Vermogen (de WWnV) per 2013 ervoor zorgen dat er nieuwe instroom in de bijstand komt van mensen die tot die tijd in een andere voorziening zouden stromen, zoals de WIJ, de WaJong of de WSW. D66 vraagt zich af of het College zich wel voldoende bewust is van deze risico’s.

Grootschalige decentralisaties & Uitvoering Wet WnV

Formeel is het bestuursakkoord nog niet rond, maar de boodschap van het huidige kabinet is duidelijk: de gemeentes krijgen veel meer taken en verantwoordelijkheden. Deze uitbreiding wordt helaas slechts in beperkte mate gekoppeld aan een uitbreiding van budgetten. Het tekort moeten gemeenten maar zien op te lossen door doelmatiger te gaan werken.

De eerder genoemde WWnV gaat in onze mening zorgen voor een aardverschuiving in het samengevoegde participatie/reïntegratie/wsw-budget. Het landelijke budget gaat de komende jaren structureel omlaag tot uiteindelijk ongeveer de helft zal overblijven. In juni heeft de Raad aan de commissie van Bekkum opdracht verleend om hier onderzoek naar te doen. De bedoeling is dat voor het einde van het jaar de Raad een advies hierover krijgt. De uitkomst is nog onduidelijk, maar volgens D66 laat de gemeente Zuidhorn in haar programmabegroting niet zien op welke manier zij hierop anticipeert. Alsof er niets veranderd is, blijven de participatie- en reïntegratiebudgetten op hetzelfde, hoge niveau. Van het verwachte negatieve effect van circa € 1 miljoen wordt maar € 150.000 ingecalculeerd. Wat ons betreft is deze voorstelling van zaken niet reëel en wordt geen rekening gehouden met de reeds bekende effecten ten aanzien van de korting vanuit het Rijk op de WSW-gelden, de reïntegratiemiddelen en de WaJong.

Ter illustratie: voor Zuidhorn heeft de korting op de WSW-gelden een structureel effect van circa € 300.000 per jaar. Daarboven dient nog rekening gehouden te worden met toekomstige tekorten die zullen ontstaan bij werkvoorzieningsschap Novatec in haar toekomstige exploitatie danwel in haar toekomstige (gedwongen) desintegratie.

De korting op de reïntegratiemiddelen heeft binnen de huidige meerjarenraming een mogelijk effect van circa € 500.000 per jaar.

D66 vindt het uitgangspunt dat door het college wordt uitgestraald dat de verminderde budgetten voor een belangrijk deel opgevangen worden door lagere uitgaven wel een erg gemakkelijke. De enige manier waarop dit zou kunnen gebeuren is een revolutionaire nieuwe werkwijze met een goed werkend WSW bedrijf en uitstekende intergemeentelijke samenwerking. Dit zijn nu net twee punten waarin Zuidhorn geen bewezen track record heeft en waarbij het college zich dus weer te gemakkelijk rijk rekent.

Gemeentelijke organisatie

Voor wat betreft D66 is het tijd voor een hernieuwde en frisse discussie over gemeentelijke herindeling. Het college van gedeputeerde staten van de Provincie Groningen heeft inmiddels het licht gezien en voert de druk op. Het is nu tijd om een fundamentele discussie te voeren over omvang en kwaliteit van de gemeentelijke organisatie. Ervaringen met herindelingen in onze buurprovincies hebben laten zien dat je als gemeente beter het initiatief kan houden dan gedwongen te worden tot een samenwerking die we eigenlijk niet willen. Wat ons overspeeld de gemeente Zuidhorn haar hand door niet te willen deelnemen aan de herindelingsdiscussie. We spelen ‘hard to get’ waardoor het risico bestaat dat Zuidhorn buiten spel komt te staan.

Financieel beleid

De afgelopen periode spreekt het College, mede onder druk van de Raad, steeds met een andere toon. Bezuinigingen zijn eerst niet nodig (handig bij de coalitiebesprekingen) dan wel nodig en vervolgens weer minder nodig. Dit geeft bepaald geen blijk van een gedegen visie. De dagkoers regeert. Nu ook weer met het terugdraaien van eerder toegezegde bezuinigingen op, wat later bleek, hoofdpijndossiers als ‘het verenigingsleven’, ‘bibliotheek’ en ‘muziekonderwijs’.  En dan hebben we het nog niet eens over het zwembad. Wat dit College nalaat is eerlijk te zijn tegenover haar inwoners over de toekomst van deze gemeente. Een toekomst waarbij het economisch klimaat zorgt voor minder middelen en waarbij decentralisatie en dus uitbreiding van taken niet gepaard gaat met uitbreiding van budget. Hoofddorp Zuidhorn zal waarschijnlijk niet zo veel last hebben van krimp, maar genoeg andere kernen binnen onze gemeente helaas wel! Ook dit vraagt om visie!

De fractie van D66 hoopt dat het college kennis, kunde en visie heeft om deze gemeente gezond en zonder al te veel averij de toekomst in te brengen, rekening houdend met het opkomend noodweer. D66 kan op basis van de huidige voorstelling van zaken deze heldere en daadkrachtige visie moeilijk ontdekken.